KALKOGRAFIA oko

Numer 1/2014

DWUGŁOSY

  • Wojciech Kaliszewski: Słowa nieprzypadkowe
  • Grzegorz Łatuszyński: Wiara | *** [Bez konieczności] | Topola | Czytanie wierszy
  • Krzysztof Lisowski: Przepaść ogromu
  • Mieczysław Machnicki: *** [Zawsze kiedy nie zdążał] | *** [Już nie kopie się dołów] | *** [Tsunami i tornado]

PROZA
Dawid Szymanowski: Orkiestra dęta
Joanna Lech: Twój dom nie ma drzwi ani okien
Wojciech Chmielewski: Gertrud von Le Fort
Marcin Bałczewski: Projekt człowiek | Leibnitz

POEZJA

  • Leszek Szaruga: dzisiaj | chleb | na nic | we śnie
  • Agnieszka Syska: gdzie zsiada się słońce | biegła złota | pod cieniami
  • Maciej Cisło: Bogowie jak listowie | Rubajaty | Rzeka wbudowana w elektrownię | Kochasz – bo sprawia ci to przyjemność
  • Teresa Tomsia: Dom za miastem | Wiersz jak kamyk | Rękawica Taty

ESEJ

  • Janusz Drzewucki: Udaję, że nie udaję (Trzy razy Janusz Rudnicki)
  • Janusz R. Kowalczyk: Najsłynniejszy kot PRL-u
  • Teresa Tomsia: Domowe nostalgie

WYWIAD

  • Rozmowa z Kazimierzem Orłosiem: O Domu pod Lutnią i sprawach z powieścią związanych

FELIETON

  • Mirosław Bańko: Szekspir gimnazjalistom
  • Karol Maliszewski: Powrót do przestrzeni (albo „przestrzeń powrotów”)
  • Piotr Wojciechowski: Skało moja
  • Jerzy Górzański: Dżahangir trzyma portret Akbara

NOWE NAZWISKA

  • Tytus Kaleta: Dyptyk
  • Daniel Madej: *** [Życie postępuje] | Cło | (Ustawiczny)

GALERIA NA WYSPIE

  • Małgorzata Karolina Piekarska: To wszystko wpływ przypadku

PERYSKOP

RECENZJE

  • Marek Olszewski: Jedyna taka partytura (Paweł Huelle, Śpiewaj ogrody)
  • Wojciech Kaliszewski: Nasze ślady (Jan Krzysztof Piasecki, To tylko ślady)
  • Małgorzata Kwiecień: Nieelementarne cząstki rozkoszy (Dariusz Dziurzyński, Epitafia Remake)
  • Konrad Sikora: „Jest jednak przedświt radości…” (Teresa Tomsia, Co było, co jest)
  • Michał Piętniewicz: Talerzyk z poziomkami (Kazimierz Orłoś, Historia leśnych kochanków i inne opowiadania)
  • Piotr Pieńkosz: Pilch o życiu, chorobie i świecie (Jerzy Pilch, Drugi dziennik)
  • Krystyna Turkowska-Chwin: Miłość w cieniu polityki (Barbara Szczepuła, Alina Pieńkowska. Miłość w cieniu polityki)
  • Ryszard Kołodziej: Wysokie „C” energii (Andrzej Bobkowski, Listy do Jerzego Turowicza 1947-1960)

KRONIKA
KRONIKA REGIONALNA
NASI AUTORZY

CYPEL

  • Dagmara Ciećwierska: Polskie blogi kulinarne

Z notatnika Wyspiarza

  • Piotr Wojdat: Polski jazz i improwizacja – podsumowanie roku

Monika Małkowska: Niech sczezną krytycy!

1.
Najpierw tytułem wyjaśnienia tytułu. Oczywiście, chodzi o parafrazę nazwy słynnego spektaklu Tadeusza Kantora Niech sczezną artyści! (premiera w 1985 roku). Oto, jak on sam się tłumaczył: „Wszystko, co tworzyłem dotychczas, miało zawsze cechę wyznania. Wyznania stawały się coraz bardziej osobiste. Wyznania, aby ocalić przez zapomnieniem. Wyznanie nostalgii, tęsknoty za powrotem do lat dzieciństwa, aby ocalić ten szczęśliwy czas klasy szkolnej. Później, aby ocalić swój pokój dzieciństwa, utrwalić, wplątać w wielką i duchową historię naszej kultury. A potem to ciągłe pragnienie i marzenie i wola, by twórczość była wolna, podległa tylko mnie, moim słabościom, szaleństwom, chorobom, moim klęskom, mojej samotności…”. Czytaj dalej

Noc Poetów zaprasza: Literatura jako laboratorium społeczeństwa

Cykl zatytułowany „Literatura jako laboratorium społeczeństwa” poświęcony zostanie literaturze jako (nie)odpowiedzialnej instancji, która w trybie poważnym, choć niesystemowym wymyśla społeczeństwo. Literatura nie jest w tej kwestii niefrasobliwa, choć nie jest też metodyczna. Jej przywilej tkwi w przesadzie – w rozpoznawaniu problemów, które ogół lekceważy, we wzbudzaniu paniki, która nie ma mocnych uzasadnień, we wszczynaniu wojny, dla której nikt nie widzi powodu. Przesada literatury ma swoje uzasadnienie: nadając jakiemuś problemowi maksymalne natężenie dzieło literackie, testuje zdolności zaradcze, jakimi dysponuje społeczeństwo. Nie chodzi przy tym o umiejętności praktyczne, lecz o sferę komunikacyjną – przede wszystkim o zdolność tworzenia więzi. Wśród problemów podstawowych znajdą się: awaria jako ryzyko wkomponowane w funkcjonowanie społeczeństwa późnej nowoczesności, polska rodzina jako (popsute) laboratorium więzi, nie-ludzkie jako wyzwanie dla komunikacji, przemoc jako medium, śmieci jako czynnik wytwarzający nowe podziały.

Na pierwsze spotkanie, zatytułowane „Awaria”, zapraszamy już 6 marca, w czwartek, o godz. 17.00 do Piwnicy Largactil Staromiejskiego Domu Kultury w Warszawie (Rynek Starego Miasta 2).

Będziemy rozmawiać o „Asystencie śmierci” Bronisława Świderskiego oraz „Śmierci podatnika” Pawła Demirskiego. Skany tych lektur udostępniamy uczestnikom seminarium (wyłącznie dla celów dydaktycznych do użytku własnego – Dz.U. z 1994 r. Nr 24, poz. 83) na stronie Manifestacji Poetyckich.

Przemysław Czapliński – (1962) uznawany za jednego z najwybitniejszych i najbardziej aktywnych współczesnych krytyków literackich. Profesor literatury współczesnej, pracuje w Instytucie Filologii Polskiej (Zakład Antropologii Literatury) Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Autor lub współautor kilkunastu książek krytycznoliterackich, m.in.: „Ślady przełomu. O prozie polskiej 1976 – 1996” (Kraków 1997), „Literatura polska 1976-1998. Przewodnik po prozie i poezji” (wraz z Piotrem Śliwińskim, Kraków 1999), „Powrót centrali. Literatura w nowej rzeczywistości” (Kraków 2007), „Polska do wymiany. Późna nowoczesność i nasze wielkie narracje” (Warszawa 2009), „Resztki nowoczesności. Dwa studia o literaturze i życiu” (Kraków 2011). Laureat wielu nagród, m.in. Fundacji im. Kościelskich, Nagrody im. Kazimierza Wyki. Członek jury m.in. Nagrody Literackiej „Nike” oraz Paszportów „Polityki”.

Zapraszamy na wernisaż wystawy Urszuli Dulewicz

Dulewicz_plakat_cd8.cdrUrszula Dulewicz: DOTYKALNE / WIDZIALNE

GALERIA WARZYWNIAK
ul. Opata Jacka Rybińskiego 25
80-320 Gdańsk Oliwa

wernisaż: piątek, 28 lutego 2014, godz. 18.00
wystawa: 28 lutego – 12 marca 2014, godz. 10.00-19.00

Wystawa jest prezentacją frotaży obrazów malarskich oraz tekstów Braille’a. Jest to konfrontacja dwóch kodów językowych: obrazu bazującego na odbiorze zmysłem wzroku z alfabetem Braille’a – bazującym na odbiorze poprzez dotyk.

Przetworzenie obrazów i tekstów Brailla za pomocą frotaży podważa ich czytelność i odbiór. W obu przekazach istotną rolę odgrywa odbiór prac przez zmysły zarówno wzroku jak i dotyku, zmuszający do pytania o percepcję i przekaz. Co w tym wypadku jest do oglądania, a co jest do czytania? Czy przekazem obrazów / tekstów jest to, co jest dotykalne, czy to, co jest widzialne?

Czytaj więcej…

Polecamy książkę Krzysztofa Kranickiego

poezja doswiadczenia

Polecamy Państwa uwadze książkę Krzysztofa Kranickiego, która ukazała się właśnie w Wydawnictwie Uniwersytetu Gdańskiego.

***

Krzysztof Kranicki dokonuje oglądu poezji księdza Janusza Stanisława Pasierba z innej perspektywy niż czynią to w swoich monografiach badacze twórczości tego wybitnego uczonego humanisty i zarazem poety. Autor niniejszej publikacji skoncentrował się na jednym wybranym zagadnieniu, mianowicie na rozumieniu sacrum w twórczości Pasierba, dokonując wszechstronnej interpretacji sposobów przejawiania się relacji człowieka z Bogiem w wybranych utworach poety. Jako podstawę badawczą zastosował Kranicki metodę ikonologiczną, docierając do istotnych sensów  utworów poprzez kolejne trzy ich lektury. Sądzę, że warto czytelniczo prześledzić zawarte w książce Krzysztofa Kranickiego interesujące propozycje interpretacyjne i wnioski wyprowadzane z kolejnych  dociekań analitycznych autora.

prof. dr hab. Jolanta Kowalewska-Dąbrowska

***

Wielostronny, interdyscyplinarny ogląd tekstów poetyckich w poszukiwaniu – moim zdaniem skutecznym – ich sedna, którym jest w różnoraki sposób wyrażane sacrum.

prof. dr hab. Urszula Kęsikowa

***

Z perspektywy li tylko sacrum poezji Pasierba nie rozpatrywano. Dlatego słusznie zajął się tym Krzysztof Kranicki w dysertacji doktorskiej, wypełniając swoim słowem nie tyle białą plamę co niedopowiedzenie w pasierbologii. Jeżeli tak o dokonaniu Kranickiego piszę, to już teraz mogę powiedzieć, że realizacja tego zamysłu okazała się udaną. Ojcostwo czytane przez synostwo – ujmująco błyskotliwy to zamysł, by nie powiedzieć, że wręcz konceptyczny.

 prof. zw. dr hab. Tadeusz Linkner

Cóż tam, panie, w polityce? Ukraińcy trzymają się mocno?!

czyli rozmowa o Ukrainie, Polakach, Środkowej Europie i sytuacji literatury z Jurijem Andruchowyczem – jednym z najbardziej znanym pisarzy ukraińskich, z którym rozmawiał Rafał Qr.

Czytając ostatnio pana książki zastanawiałem się, co bardziej mnie pociągało: czy rozważania o Europie czy newsy telewizyjne, które wyskakiwały jak z rękawa, szokując obrotem spraw politycznych na Ukrainie.
Dzisiaj jesteśmy narodem więźniów politycznych. U nas teraz siedzi nie tylko Julia Tymoszenko. Siedzi w więzieniu były minister spraw wewnętrznych, Jurij Łucenko i były minister obrony, Walerij Iwaszczenko. Jeszcze kilka osób poprosiło o azyl polityczny w Unii Europejskiej. To oczywiście koszmar, nie chce w to uwierzyć, ale to fakt.

Zemsta Janukowycza i rosyjskich oligarchów?
O tych drugich nic nie wiem. Zemsta Janukowycza – tak. Jest złośliwy i tchórzliwy, a to bardzo nieprzyjemna kombinacja.

Nawet Putin o dziwo zareagował, mówiąc, że nie rozumie tego wyroku…
Putin to stary urzędnik, tajniak; on wszystko dobrze rozumie. Kiedy mówi, że nie rozumie sprawy Tymoszenko, to znaczy, że żartuje. Czytaj dalej

DO AUTORÓW

Prosimy o teksty w formacie doc / docx / rtf o objętości do 30 tysięcy znaków ze spacjami w przypadku prozy i esejów oraz do 10 wierszy w przypadku poezji. Bardzo nam przykro, ale nie przyjmujemy tekstów obszerniejszych, bo papier nie internet i ilości stron w numerze nie rozciągniemy ponad posiadany budżet.

Prosimy także o wyrozumiałość w oczekiwaniu na odpowiedź – otrzymujemy od Państwa wiele tekstów, co bardzo cieszy, nad każdym staramy się pochylić, lecz aby proces ten był rzetelny, potrzebujemy czasu na lekturę i wspólną decyzję co do jego przyszłych losów.

 

kwartalnik literacki